---
title: １年生の課題研究テーマ決めのヒントに｜長野県長野高等学校
description: "１年生の課題研究テーマ決めのヒントに\n本校特別非常勤講師の神戸大学 佐野太一先生から学ぶ"
image: https://www.nagano-hs.ed.jp/hubfs/images/ngp/IMG_0397.jpg
---

[Skip to content](https://www.nagano-hs.ed.jp/blog/ngp/20260609#main-content)

[![校章](https://www.nagano-hs.ed.jp/hs-fs/hubfs/logp.png?width=65&height=65&name=logp.png) 長野県長野高等学校](https://www.nagano-hs.ed.jp/)

- [アクセス](https://www.nagano-hs.ed.jp/access)

- [English](https://www.nagano-hs.ed.jp/english)

- [お問い合わせ](https://www.nagano-hs.ed.jp/contact)

- [学校概要](https://www.nagano-hs.ed.jp/profile) 
    - [学校長あいさつ](https://www.nagano-hs.ed.jp/profile/message)
    - [校歌・校章](https://www.nagano-hs.ed.jp/profile/almamater)
    - [学校沿革](https://www.nagano-hs.ed.jp/profile/history)
    - [校地・施設・校舎配置図](https://www.nagano-hs.ed.jp/profile/facilities)

- [教育内容](https://www.nagano-hs.ed.jp/education) 
    - [教育方針・目標](https://www.nagano-hs.ed.jp/education/policy)
    - [教育課程表・到達目標](https://www.nagano-hs.ed.jp/education/curriculum)
    - [進路状況](https://www.nagano-hs.ed.jp/education/results)
    - [進路学習支援・キャリア教育](https://www.nagano-hs.ed.jp/education/career)
    - [学校評価・学校評議員会](https://www.nagano-hs.ed.jp/education/evaluation)
    - [生徒指導 （いじめ防止基本方針）](https://www.nagano-hs.ed.jp/education/t_plan)
    - [使用教科書](https://www.nagano-hs.ed.jp/education/textbook)
    - [日新館事業](https://www.nagano-hs.ed.jp/education/nissin)

- [学校生活](https://www.nagano-hs.ed.jp/schoollife) 
    - [長野高校の1年](https://www.nagano-hs.ed.jp/schoollife/event)
    - [班活動・部活動](https://www.nagano-hs.ed.jp/schoollife/club)
    - [金鵄祭](https://www.nagano-hs.ed.jp/schoollife/kinshisai)
    - [生徒会](https://www.nagano-hs.ed.jp/schoollife/seitokai)
    - [長高新聞](https://www.nagano-hs.ed.jp/schoollife/chokoshinbun)

- [NGP](https://www.nagano-hs.ed.jp/ngp)

- [お知らせ](https://www.nagano-hs.ed.jp/blog/tag/information)

- [入学者選抜](https://www.nagano-hs.ed.jp/admission/entrance-examination)

- 訪問者別 
    - [中学生の方へ](https://www.nagano-hs.ed.jp/admission)
    - [在校生・保護者の方へ](https://www.nagano-hs.ed.jp/current)
    - [卒業生の方へ](https://www.nagano-hs.ed.jp/graduate)

- [定時制](https://www.nagano-hs.ed.jp/teijisei) 
    - [学校概要](https://www.nagano-hs.ed.jp/teijisei/profile)
    - [学校生活](https://www.nagano-hs.ed.jp/teijisei/schoollife)
    - [定時制だより](https://www.nagano-hs.ed.jp/teijisei/tayori)

- [アクセス](https://www.nagano-hs.ed.jp/access)

- [English](https://www.nagano-hs.ed.jp/english)

- [ホーム](https://www.nagano-hs.ed.jp)

- [学校概要](https://www.nagano-hs.ed.jp/profile) 
    - [学校長あいさつ](https://www.nagano-hs.ed.jp/profile/message)
    - [校歌・校章](https://www.nagano-hs.ed.jp/profile/almamater)
    - [学校沿革](https://www.nagano-hs.ed.jp/profile/history)
    - [校地・施設・校舎配置図](https://www.nagano-hs.ed.jp/profile/facilities)

- [教育内容](https://www.nagano-hs.ed.jp/education) 
    - [教育方針・目標](https://www.nagano-hs.ed.jp/education/policy)
    - [教育課程表・到達目標](https://www.nagano-hs.ed.jp/education/curriculum)
    - [進路状況](https://www.nagano-hs.ed.jp/education/results)
    - [進路学習支援・キャリア教育](https://www.nagano-hs.ed.jp/education/career)
    - [学校評価・学校評議員会](https://www.nagano-hs.ed.jp/education/evaluation)
    - [生徒指導 （いじめ防止基本方針）](https://www.nagano-hs.ed.jp/education/t_plan)
    - [使用教科書](https://www.nagano-hs.ed.jp/education/textbook)
    - [日新館事業](https://www.nagano-hs.ed.jp/education/nissin)

- [学校生活](https://www.nagano-hs.ed.jp/schoollife) 
    - [長野高校の1年](https://www.nagano-hs.ed.jp/schoollife/event)
    - [班活動・部活動](https://www.nagano-hs.ed.jp/schoollife/club)
    - [金鵄祭](https://www.nagano-hs.ed.jp/schoollife/kinshisai)
    - [生徒会](https://www.nagano-hs.ed.jp/schoollife/seitokai)
    - [長高新聞](https://www.nagano-hs.ed.jp/schoollife/chokoshinbun)

- [NGP](https://www.nagano-hs.ed.jp/ngp)

- [お知らせ](https://www.nagano-hs.ed.jp/blog/tag/information)

- [定時制](https://www.nagano-hs.ed.jp/teijisei) 
    - [学校概要](https://www.nagano-hs.ed.jp/teijisei/profile)
    - [学校生活](https://www.nagano-hs.ed.jp/teijisei/schoollife)
    - [定時制だより](https://www.nagano-hs.ed.jp/teijisei/tayori)

- 訪問者別 
    - [中学生の方へ](https://www.nagano-hs.ed.jp/admission)
    - [在校生・保護者の方へ](https://www.nagano-hs.ed.jp/current)
    - [卒業生の方へ](https://www.nagano-hs.ed.jp/graduate)

- [アクセス](https://www.nagano-hs.ed.jp/access)

- [お問い合わせ](https://www.nagano-hs.ed.jp/contact)

- [個人情報取扱方針](https://www.nagano-hs.ed.jp/privacy)

- [English](https://www.nagano-hs.ed.jp/english)

× 閉じる

# NGPブログ

- [ホーム](https://www.nagano-hs.ed.jp/)
- [NGPブログ](https://www.nagano-hs.ed.jp/blog/tag/ngp)
- １年生の課題研究テーマ決めのヒントに

- [NGPブログ](https://www.nagano-hs.ed.jp/blog/tag/ngp)

[![長野高校の魅力](https://www.nagano-hs.ed.jp/hs-fs/hubfs/%E9%95%B7%E9%87%8E%E9%AB%98%E6%A0%A1%E3%81%AE%E9%AD%85%E5%8A%9B-3.jpg?width=700&height=300&name=%E9%95%B7%E9%87%8E%E9%AB%98%E6%A0%A1%E3%81%AE%E9%AD%85%E5%8A%9B-3.jpg)](https://www.nagano-hs.ed.jp/feature) [![長野高校生の声](https://www.nagano-hs.ed.jp/hs-fs/hubfs/%E9%95%B7%E9%87%8E%E9%AB%98%E6%A0%A1%E7%94%9F%E3%81%AE%E5%A3%B0-3.jpg?width=700&height=300&name=%E9%95%B7%E9%87%8E%E9%AB%98%E6%A0%A1%E7%94%9F%E3%81%AE%E5%A3%B0-3.jpg)](https://www.nagano-hs.ed.jp/voice) [![活躍する卒業生](https://www.nagano-hs.ed.jp/hs-fs/hubfs/%E6%B4%BB%E8%BA%8D%E3%81%99%E3%82%8B%E5%8D%92%E6%A5%AD%E7%94%9F%203.jpg?width=700&height=300&name=%E6%B4%BB%E8%BA%8D%E3%81%99%E3%82%8B%E5%8D%92%E6%A5%AD%E7%94%9F%203.jpg)](https://www.nagano-hs.ed.jp/obog)

# １年生の課題研究テーマ決めのヒントに

 2026.06.09

[NGPブログ](https://www.nagano-hs.ed.jp/blog/tag/ngp)

![IMG\_0397](https://www.nagano-hs.ed.jp/hs-fs/hubfs/images/ngp/IMG_0397.jpg?width=2000&name=IMG_0397.jpg)

### 本校特別非常勤講師の神戸大学 佐野太一先生から学ぶ

 　６月８日（月）の１年生の授業は、本校OBで特別非常勤講師の、神戸大学工学研究科市民工学専攻　特命助教　佐野太一先生のミニ講演会でした。  
　１年生は、初回のブレインストーミング、３年生の研究発表を聞いて課題研究をより具体的に知ってもらう授業に続いて、今は自分がどんなテーマで研究していきたいかを考えています。１年生はグループ研究になりますが、まずは自分自身の興味・関心をどう研究に結び付けて研究課題とするかを考えた上で、クラスの枠を超えてテーマが似通った５人程度のグループを作ります。  
　佐野先生には「先輩たちの研究発表に見る研究テーマの選び方」と題してお話をしてもらいました。研究は問いの立て方が大事であることに触れて、研究テーマ決めでも使えるツールとして『WILL-CAN-MUSTフレームワーク』を取り上げました。WILL＝持続可能性（やりたいこと、好きなこと）とCAN＝実現可能性（できること、得意なこと）、そしてMUST＝重要性（やるべきこと、社会課題）の３つを満たすところが取り組むべきところで、卒業した先輩たちの研究内容の例も挙げて、「野鳥観察をテーマにした研究はWILLとCANを満たしているが、やや足りないMUSTの部分を環境問題や生態系の問題と結び付けることで補うことができる。またガマの穂から繊維を作りたいという研究では、自分だけでは難しい実験を信州大学工学部の協力を得て行うというCANを取り入れて研究を進めることができた。」など、実例とともに分かりやすく教えてくれました。  
　佐野先生は「WILL、CAN、MUSTのどれかひとつが欠けていても、視点を変えたり、学術と結び付けていくことで３つの点が満たされることもある。研究の新規性も大事だ。これから２年間をかけて研究を続けていくので、様々な外部発表の場に挑戦することも考えて。」と話しました。

　以下は、１年生の感想の抜粋です。  
・研究テーマでは、自分の興味関心などのwillと実現できることのcanと社会貢献のmustの視点が重なり満たすことを考えれば良いことがわかった。全てを満たすことによって、ひとりよがりではない社会の一員として研究をすることができるのかなと考えた。  
・ただ自分のやりたい内容をテーマにするのではなくて、Will・Can・Mustを満たすようなテーマになっているか意識しながらテーマを決めたいと思った。講演会を聞くまではなんとなくテーマを決めて、探究の方を頑張ればいいと思っていたけれど、テーマの決め方によって探究の広がり方が変わるから、テーマ決めも重要だということがわかった。  
・社会的という面から考えることができていなかったので、それに気づけて良かった。社会的な面を加えると、より興味深い感じになると思った。

![IMG\_5595](https://www.nagano-hs.ed.jp/hs-fs/hubfs/images/ngp/IMG_5595.jpg?width=2000&name=IMG_5595.jpg)

![IMG\_0401](https://www.nagano-hs.ed.jp/hs-fs/hubfs/images/ngp/IMG_0401.jpg?width=2000&name=IMG_0401.jpg)

[一覧へ戻る](https://www.nagano-hs.ed.jp/blog/tag/ngp)

[![校章](https://www.nagano-hs.ed.jp/hs-fs/hubfs/logp.png?width=234&height=234&name=logp.png) 長野県長野高等学校](https://www.nagano-hs.ed.jp/)

**長野県長野高等学校**  
〒380-8515 長野県長野市上松1丁目16-12  
026-234-1215 

[お問い合わせ](https://www.nagano-hs.ed.jp/contact)

- [学校概要](https://www.nagano-hs.ed.jp/profile) 
    - [学校長あいさつ](https://www.nagano-hs.ed.jp/profile/message)
    - [校歌・校章](https://www.nagano-hs.ed.jp/profile/almamater)
    - [学校沿革](https://www.nagano-hs.ed.jp/profile/history)
    - [校地・施設・校舎配置図](https://www.nagano-hs.ed.jp/profile/facilities)

- [教育内容](https://www.nagano-hs.ed.jp/education) 
    - [教育方針・目標](https://www.nagano-hs.ed.jp/education/policy)
    - [教育課程表・到達目標](https://www.nagano-hs.ed.jp/education/curriculum)
    - [進路状況](https://www.nagano-hs.ed.jp/education/results)
    - [進路学習支援・キャリア教育](https://www.nagano-hs.ed.jp/education/career)
    - [学校評価・学校評議員会](https://www.nagano-hs.ed.jp/education/evaluation)
    - [生徒指導 （いじめ防止基本方針）](https://www.nagano-hs.ed.jp/education/t_plan)
    - [使用教科書](https://www.nagano-hs.ed.jp/education/textbook)
    - [日新館事業](https://www.nagano-hs.ed.jp/education/nissin)

- [学校生活](https://www.nagano-hs.ed.jp/schoollife) 
    - [長野高校の1年](https://www.nagano-hs.ed.jp/schoollife/event)
    - [班活動・部活動](https://www.nagano-hs.ed.jp/schoollife/club)
    - [金鵄祭](https://www.nagano-hs.ed.jp/schoollife/kinshisai)
    - [生徒会](https://www.nagano-hs.ed.jp/schoollife/seitokai)
    - [長高新聞](https://www.nagano-hs.ed.jp/schoollife/chokoshinbun)

- [NGP](https://www.nagano-hs.ed.jp/ngp)

- [お知らせ](https://www.nagano-hs.ed.jp/blog/tag/information)

- [定時制](https://www.nagano-hs.ed.jp/teijisei) 
    - [学校概要](https://www.nagano-hs.ed.jp/teijisei/profile)
    - [学校生活](https://www.nagano-hs.ed.jp/teijisei/schoollife)
    - [定時制だより](https://www.nagano-hs.ed.jp/teijisei/tayori)

- [アクセス](https://www.nagano-hs.ed.jp/access)

- [お問い合わせ](https://www.nagano-hs.ed.jp/contact)

- [個人情報取扱方針](https://www.nagano-hs.ed.jp/privacy)

- [English](https://www.nagano-hs.ed.jp/english)

[中学生の方へ](https://www.nagano-hs.ed.jp/admission) [在校生・保護者の方へ](https://www.nagano-hs.ed.jp/current) [卒業生の方へ](https://www.nagano-hs.ed.jp/graduate)

 Copyright © 長野県長野高等学校 All rights reserved.

```json
{
  "@context" : "https://schema.org",
  "@type" : "BlogPosting",
  "author" : {
    "@type" : "Person",
    "name" : "長野高校",
    "url" : "https://www.nagano-hs.ed.jp/blog/author/長野高校"
  },
  "dateModified" : "2026-06-09T04:15:12.768Z",
  "datePublished" : "2026-06-09T04:09:45.000Z",
  "headline" : "１年生の課題研究テーマ決めのヒントに",
  "image" : [ "https://www.nagano-hs.ed.jp/hubfs/images/ngp/IMG_0397.jpg" ],
  "mainEntityOfPage" : {
    "@id" : "https://www.nagano-hs.ed.jp/blog/ngp/20260609",
    "@type" : "WebPage"
  },
  "publisher" : {
    "@type" : "Organization",
    "logo" : {
      "@type" : "ImageObject"
    }
  }
}
```